Het ontstaan van de biologische landbouw en de keurmerken

03-03-20 15:41

Mensen kiezen steeds vaker voor producten die aantoonbaar dier- en milieuvriendelijk zijn. Ook het marktaandeel van biologisch groeit. Maar dat is niet altijd zo geweest. We duiken een kleine 100 jaar terug in de tijd…

In de geschiedenis van de landbouw is eigenlijk altijd ‘biologisch’ gewerkt. Pas in de jaren ’20 begonnen boeren te experimenteren met middelen als kunstmest. Ten tijden van de Tweede Wereldoorlog veranderde methodes in de landbouw doordat wetenschappers veel onderzoek deden naar allerlei chemische middelen. Deze waren bedoeld voor de oorlog, maar bleken ook erg geschikt voor het doden van insecten. Toen na de oorlog de babyboom ontstond, gepaard met een enorme voedselschaarste, lag er grote druk op de boeren om zo veel mogelijk voedsel te produceren. Dit bevorderde het gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen in de landbouw.

Toch bleken al snel ook de nadelen van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. Na het uitsterven van verschillende vogelsoorten en serieuze waarschuwingen voor de algehele volksgezondheid, werden een aantal bestrijdingsmiddelen verboden. Ook boeren zelf gingen op zoek naar natuurlijke alternatieven, uit bezorgdheid voor nog meer schadelijke gevolgen.

Inmiddels is de biologische landbouw uitgegroeid tot een professionele landbouwmethode. De kernwaarden van de biologische landbouw (Health, Ecology, Fairness, Care) zijn internationaal vastgelegd. De eisen zijn erop gericht zo natuurlijk mogelijke voeding te produceren. Zo gebruiken de boeren geen chemische bestrijdingsmiddelen en de dieren krijgen lekker veel ruimte om te scharrelen, te wroeten of te grazen.

Het Europees biologisch keurmerk

Tussen Europese landen is er heel veel handel in voedingsmiddelen. Nu had tot voor kort elk land haar eigen logo voor biologische producten. In Nederland was dit het EKO-keurmerk. Dit maakte het voor consumenten erg lastig om in de winkel biologische producten uit het buitenland te herkennen. Daar wilden ze in Europa vanaf.

Toen kwam het Europees biologisch keurmerk, ofwel het ‘groene blaadje’. Sinds juli 2012 staat dit Europese keurmerk op alle biologische voeding uit Europa. Het groene blaadje betekent dat het bedrijf voldoet aan de wettelijke Europese eisen voor biologische productie. Skal Biocontrole is in Nederland door de overheid aangewezen om te controleren of de bedrijven zich hier ook aan houden.

Andere biologische keurmerken

Maar hoe zit het dan met die andere logo’s die je wel eens op biologische producten in biologische winkels ziet staan? Op veel producten staat nog steeds het EKO-logo. Met de komst van het Europese keurmerk is deze niet meer verplicht. EKO is dus altijd aanvullend op het Europees biologisch keurmerk. Biologische ondernemers kunnen er voor kiezen om zich aan te sluiten bij Stichting EKO-keurmerk, als zij nóg duurzamer willen werken dan de Europese regels voorschrijven. Zo kan een EKO ondernemer zonnepanelen op zijn dak leggen, plasticvrije producten leveren of mensen in dienst nemen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Daarnaast bestaat er Demeter. Demeter is het kwaliteitskeurmerk voor biodynamische bedrijven en producten. Ook dit keurmerk is aanvullend op het Europees biologisch keurmerk. Biologisch-dynamisch werkende boeren en tuinders hebben specifieke Demeter eisen. Er zijn extra regels over dierenwelzijn, bodemkwaliteit, natuur en het zo ver mogelijk sluiten van kringlopen. Zo wordt bijvoorbeeld het meeste veevoer op het eigen bedrijf verbouwd. Ook voor de verwerking bestaan aanvullende regels voor behoud voedingskwaliteit, zoals niet homogeniseren van melk. Ter ondersteuning van levenskrachten gebruiken biodynamische boeren speciale preparaten.

Ondanks deze uitgebreide wet- en regelgeving, is voor veel boeren en ondernemers in de biologische sector het gedachtegoed hetzelfde gebleven. Zij zijn gepassioneerde ondernemers die intrinsiek gemotiveerd zijn om zo natuurlijk mogelijk te werken met respect voor ecologische systemen. En dat is dan weer lekker voor de natuur.

Meer weten over biologisch?

Lees hier waar je voor kiest als je biologische producten koopt, wat het verschil is dus biologisch en biologisch-dynamisch en wat de voordelen zijn voor mens, dier en milieu!

Biologische producten zijn makkelijk te herkennen aan het Europees biologisch keurmerk (het groene ‘blaadje’).

Op de hoogte blijven? Volg Bio lekker voor je op Instagram en Facebook!


vind-ik-leuk(s)